مسابقه یادمان شهدای مدرسه میناب

.

.

.

.

مسابقه در یک نگاه

• زمین (سایت)
  • موقعیت: میناب، آرامستان بهشت زهرا (س) ۵۷.۰۶۵۷۱۹ ,۲۷.۱۳۹۰۵۰
  • مساحت: ۸۰۰۰ متر مربع (محدوده مشخص شده)
• جوایز
  • رتبۀ نخسـت: ۱۲ میـلیـارد ریال
  • رتبـــــــۀ دوم: ۶ میــلیـارد ریال
  • رتبۀ ســــــوم: ۳ میـلیـارد ریال
  • رتبۀ چهـــارم: ۲ میــلیـارد ریال
  • رتبۀ پنجــــم: ۱/۵ میلیارد ریال
  • ۸ تقدیرنامـه ویـژه بـه ۸ طـرح برتـر بـه تشـخیص هیئـت داوران
• تاریخ های مهم
  • مهلت ثبت‌نام: ۵ آبان‌ماه ۱۴۰۵
  • مهلت ارسال آثار: ۲۶ آبان‌ماه ۱۴۰۵
  • اعلام نتایج: ۱۴ آذرماه ۱۴۰۵
• شرکت کنندگان مجاز
  • دانش آموختگان مقطع کارشناسی و بالاتر رشته های معماری، شهرسازی و گرایش های مرتبط، دفاتر حرفه ای معماری و شهرسازی و شرکت های مهندسان مشاور دارای صلاحیت
  • سایر علاقه مندان، دانشجویان، و متخصصان دیگر رشته ها می توانند در قالب گروه های میان رشته ای شرکت کنند؛ مشروط بر آنکه نماینده رسمی گروه فردی دانش آموخته رشته های معماری، شهرسازی و یا گرایش های مرتبط در مقطع کارشناسی یا بالاتر باشد.
• ارسال آثار
  • چهار برگ در قطع A1 افقی در قالب یک فایل PDF
  • یک برگ در قطع A3 افقی شامل یک عکس/تصویر سه بعدی از طرح در قالب JPG یا PNG
  • یک برگ A4 متنی در قالب DOC به عنوان بیانیه طرح
• ثبت نام: minabmemorial.ir

پردۀ اول: میناب؛ چرا؟

• ۱- میناب؛ علیه فراموشی
  • فاجعه در لحظه‌ای رخ می‌دهد؛ اما در همان لحظه تمام نمی‌شود. فاجعه در زندگی کسانی که با پیامدهای آن درگیر می‌شوند، ادامه می‌یابد. تداوم فاجعه در بستر زمان، آنچه پس از لحظۀ وقوع رقم می‌خورد و سرنوشت‌هایی که دگرگون می‌شود، همچنان همان فاجعه است. حملۀ ایالات متحده آمریکا به میناب و فاجعۀ شهادت مظلومانۀ دانش‌آموزان و گروهی از مردم و مجروح شدن تعدادی دیگر در مدرسه، زخم بزرگی است که برای همیشه در جان و روان داغ‌دیدگان می‌ماند. طراحی یادمان‌های مرتبط با جنگ، شهدا و آرامستان‌ها در زمرۀ پیچیده‌ترین و حساس‌ترین موضوعات طراحی و معماری به شمار می‌رود؛ با مسائلی فراتر از فرم و عملکرد مواجه است و مستقیماً با حافظۀ جمعی، سوگواری اجتماعی و تاب‌آوری عمومی پیوند می‌خورد. از این‌رو در نظر گرفتن سازوکار «مسابقۀ معماری» در چنین پروژه‌هایی و فراگیرکردن فرایند دریافت ایده‌ها و ایجاد حس مشارکت میان طراحان و هنرمندان ضرورتی حرفه‌ای و مسئولیتی اجتماعی است. «مسابقۀ بین‌المللی طراحی منظر و فضای یادمانی گلزار شهدای میناب» یکی از زنجیره اقداماتی است که برای پاسداشت یاد شهدای بی‌گناه این جنایت در حال انجام است و می‌کوشد حقیقت این رویداد، نام و یاد قربانیان، هولناکی فاجعه، جنایت مسببان آن و مسئولیت اخلاقی ما در برابر ایستادگی، زندگی، صلح و آینده به فراموشی سپرده نشود.

 

• • «میناب؛ علیه فراموشی» سه لایه دارد؛ ۱)حفظ حقیقت واقعه، ۲) بزرگداشت شهدا، تسلی مجروحان و داغ‌دیدگان و ۳) تبدیل سوگ و خشم به ایستادگی در برابر خشونت و مسئولیت در برابر صلح و حق زندگی. بر همین اساس محل مدرسه به‌مثابه سند این فاجعه و میراث جنگی حفظ و به موزه تبدیل خواهد شد. گلزار شهدا به فضایی یادمانی برای خانواده‌های داغ‌دیده، شهروندان و آیندگان بدل می‌شود و در نهایت هشت مدرسه در نقاط گوناگون ایران به یاد دانش‌آموزان شهید و به نام «شجره طیبه» ساخته خواهد شد. متولی دو لایۀ آخر آستان قدس رضوی خواهد بود. اما هر یک از این اقدامات، پاسخی متفاوت به پرسشی واحد است: پس از چنین فاجعۀ مرگ‌باری، چگونه می‌توان یادبود را به مسئولیت پیوند زد و از دل اندوه ناشی از فقدان‌ خشونت‌آمیز کودکان و انسان‌های بی‌گناه آینده‌ای توأم با صلح و عدالت را مطالبه کرد؟ تعهد جامعۀ انسانی برای حقیقت‌گویی، دادخواهی و واکنش برای جلوگیری از تکرار چنین جنایت‌هایی چگونه است؟

 

• • در این میان، معماری وظیفه‌ای متمایز می‌تواند بر عهده داشته باشد. این مسابقه در پی طراحی شی‌ئی یادمانی یا خلق نمادی صرف نیست؛ بلکه آفرینش مکانی را می‌جوید که بتواند با ایجاد تعادل میان فاجعه، مکان و جامعه، مراقبت و تسلای خانواده‌ها را عهده‌دار شود و همراه زندگی روزمرۀ شهر و الهام‌بخش نسل‌های آینده باشد. به تعبیری مجموعۀ فضایی گلزار شهدا در آرامستان میناب در آینده زیرساختی فرهنگی-اجتماعی یا زیرساخت تسلی خواهد بود؛ فضایی برای حفظ یاد شهدا، بهبود روانی جامعه، شکل‌گیری تعاملات اجتماعی در راستای ایستادگی، صلح و زندگی و حساسیت جمعی به هر گونه خشونت علیه کودکان و غیرنظامیان. چنین نگاهی به معماری، آن را فراتر از خلق‌کردن، در جایگاه شیوه‌ای برای اندیشیدن می‌نشاند.

 

• • از این رو این مسابقه دعوتی است به اندیشیدن دربارۀ نقش طراحی در برابر فراموشی؛ اینکه چگونه قطعه‌ای از خاک میناب می‌تواند روایتگر جنایت و آنچه از دست رفته باشد و هم‌زمان مسئولیت ما را در تسلی و مراقبت، پاسداری از حق زندگی و کرامت انسان، آرامش و صلح برای نسل‌های آینده و ایستادگی در برابر خشونت یادآوری کند.
• ۲- نهم اسفند؛ فاجعه
  • میناب، شهری در جنوب ایران، صبح روز نهم اسفندماه ۱۴۰۴ مثل هر روز دیگر، فرزندانش را به مدرسه فرستاد. اما کمی از ساعت ۱۱ گذشته، شهر ناگهان از تن هزارپارۀ کودکان‌اش سرخ شد؛ جنایتی تام، موشک‌باران مدرسه دخترانۀ شجرۀ طیبه و مدرسۀ پسرانۀ رهپویان خلیج فارس. ایالات متحدۀ آمریکا این فاجعه را با شلیک چندین موشک انجام می‌دهد. پس از شلیک اول، مدیران و معلمان، دانش‌آموزان را در بخش امن مدرسه جمع‌می‌کنند. موشک بعدی که موشکی دومرحله‌ای است، به همان محل امن، نمازخانۀ مدرسه، می‌خورد. موج حمله نیمی از ساختمان دو طبقۀ مدرسه را ویران می‌کند. ثانیه‌هایی بعد فغان از شهر بلند می‌شود؛ پیکرهای کودکان بی‌گناه زیر آوار است، پاره‌های بدن آنها در اطراف پراکنده شده است. کوله‌پشتی و کتاب و لوازم شخصی آنها، آلوده به خون و خاک در گوشه و کنار افتاده است. مردی فریاد می‌زند«وای خدا! قیامت رسیده، وای خدا این بچه کیه؟، وای! وای خدا…». همه در حال دویدن‌اند. ضجه‌های مادران در هوا می پیچد. زنی جوان روی تلی از خاک در ورودی مدرسه از حال می‌رود. عملیاتِ آواربرداری و نجات آغاز می‌شود. دل‌شوره در شهر می‌دود و تمام ایران مضطرب می‌ماند. مجروحان را به بیمارستان‌های دور و نزدیک می‌برند. نگرانی در جانِ خانواده‌ها جاخوش کرده است؛ «کو نشانی از بچه‌ام؟». آوارها کنار می‌رود؛ خواهری در کنار برادر، دانش‌آموزانی در آغوش معلم. زمان می‌گذرد. کیسه‌های مشکی زیپ‌دار دردانه‌هایِ میناب را در خود جای داده است. آشناترینِ شهروندان حالا پیکرهایِ ناشناس نام گرفته‌اند. هوا گرم است، سردخانه کوچک، ردیفی از کیسه‌های مشکی کنار هم. ماموریتِ یافتن نشانه‌ای از بچه‌ها، شانه‌هایِ نزدیکان داغدار را می‌فشرد. نخستین گزارش‌ها می‌گوید ۱۶۸ نفر در این فاجعه شهید شده‌اند. آنهایی که شناسایی شده‌اند، آماده بدرقه و خاک‌سپاری می‌شوند. تعدادی هم می‌مانند برای آزمایش و تشخیص. خاک‌سپاری شهیدان، تا چند روز بعد هم ادامه پیدا می‌کند، بعد از هر مرحله شناسایی و حتی تا چهار ماه بعد، بقایایی از پیکرها دفن می‌شوند.

 

• • دهم اسفند قیامتی بر پاست. آیین خاک‌سپاری شهدا، همان‌ها که دیروز صبح با خنده راهی مدرسه شدند و ظهر نشده به خاک افتادند. تصویری هولناک که خیلی زود آشنا می‌شود؛ زمینی خاکی، با حفره‌هایی منظم و بافاصله، جمعیتی سیاه‌پوش. لابه‌لای این تیرگی فقط زردی بیل مکانیکی ردی از رنگ در تصویر جای می‌گذارد. این قطعه از خاکِ میناب ناگهان پذیرندۀ معصومیتی به خون نشسته می‌شود. قطعه‌ای که تا روز قبل زمینی متروک بود و شاید طی سال‌ها قرار بود مزاری در آن باشد؛ یک‌باره ستاره‌هایی بر زمین افتاده، چراغ‌هایی خاموش‌شده را در خود جای می‌دهد. اینجا نه گورستان است و نه آرامستان، اینجا نورستان است. غروب می‌شود. بچه‌ها از تنهایی می‌ترسند، پس پدرها و مادرها، خواهرها و برادرها، همه و همه همان‌جا می‌مانند و می‌مانند. اینجا کنجی از خانۀ خانواده‌های داغدار می‌شود که صبح و شب را در آن می‌گذرانند. مینابی‌ها با آنها همدلی می‌کنند. ایرانی‌ها با آنها سوگواری می‌کنند. همین است که گاهی جای سوزن‌انداختن هم نیست. از صبح نهم اسفند، نام میناب با این جنایتِ سهمگین به گوش جهانیان رسید. فقدانی عظیم در شهری که دیگر هیچ‌وقت مانند قبل نخواهد شد. داغِ این فاجعه بر دلِ خانواده‌های شهدا و مجروحان می‌ماند. اثر روانیِ آن همۀ اهالی میناب را می‌آزارد. غمِ آن تمام ایرانیان و آزادگان را می‌سوزاند. سوگِ بزرگی که حتی زمان هم مرهمی بر آن نخواهد بود. خشونتی عریان، نقضِ حقوق بشر، پایمال‌کردن همۀ قواعد بین‌المللی، حملۀ ایالات متحدۀ آمریکا سرنوشت را عوض می کند. این قطعه از خاکِ میناب تا ابد شاهدی بر جنایت و ضرورتِ ایستادگی در برابر ستمگری و راویِ رنج و تسلی خواهد بود.

• ۳- میناب؛ روایتِ دگرگونی مکان
  • برخی مکان‌ها با آنچه در آنها ساخته شده است، تعریف می‌شوند؛ برخی دیگر با آنچه بر سر آنها گذشته است؛ اما اندک مکان‌هایی در لحظه‌ای از تاریخ زاده می‌شوند، واقعه‌ مکان را از عدم به وجود می‌آورد. دهم اسفند ۱۴۰۴ قطعه زمینی در گوشۀ شمال‌شرقی آرامستان اصلی میناب، بهشت زهرا (س)، برای خاک‌سپاری شهدا انتخاب می‌شود. زمینی که دیگر خالی نیست، زمینی حامل سوگ، رنج و همدلی. مکانْ هویت، شخصیت، روایت و کارکردهای تازه‌ای می‌یابد. این مکان داستانی در خود دارد؛ نه تنها از آنچه در آن روز تلخ به خود دیده است، بلکه از ارزش‌هایی که پس از فاجعه پدید آمده است و از امکان‌های آینده‌اش. بنا بر آمار رسمی، در این فاجعه ۱۵۵ نفر به علاوۀ جنینی شش‌ماهه به شهادت رسیدند. پیکر پاک ۷۳ شهید در آنجا به خاک سپرده‌شد و سایر شهدا در آرامستان‌های دیگر شهرهای استان هرمزگان و خارج از استان به خاک سپرده شدند؛ اما برای تمام شهدا در همین قطعه مزاری نمادین در نظر گرفته شد. چهارماه بعد، دوباره همین مکان شاهد خاک‌سپاری ۶۲ قطعه از پیکرهای پاک ۳۵ شهید بود؛ رنج مدام خانواده‌ها. مزاری بزرگ‌تر در گوشه‌ای از این مکان، این پیکرهای پاره‌پاره را در آغوش می‌گیرد. برخی از مزارهای نمادین حالا قطعه‌ای از پیکر شهدا را در بر می‌گیرد. از پیکر پاک ماکان نصیری هیچ نشانی یافت نشد و مزاری نمادین هم به او اختصاص یافته است.

 

• • اکنون این زمین دیگر فقط بخشی از آرامستان نیست. این مکان تبدیل شد به پاره‌ای از تن خانواده‌ها، قسمتی از خانه، جزئی از زندگی که بارها به آن بازمی‌گردند، با فرزندان خود درد دل می‌کنند، اشک می‌ریزند و آیین‌های یادبود را برگزار می‌کنند. هستی‌شان، آرزوهای ناتمام پدران و مادران و امیدهای سرزمین‌مان، ایران، در آن به خواب رفتند. از همان روز، این تکه از خاک معنایی فراتر از کارکرد قبلی‌اش پیدا کرد. روایتِ‌ ساکنان به‌خواب‌رفته، روایتِ والدین داغ‌دیده، روایتِ شهروندان همدردی‌کننده، روایتِ ایرانِ زخم‌خورده، روایتِ معصومیت، روایتِ جنایتی هولناک، روایتِ صبر و ایستادگی، روایتِ مکانی که دگرگون شد. معماری می‌تواند به این داستان‌ها صورت فضایی ببخشد؛ به رسانه‌ای برای روایت آنها بدون اتکا به واژگان بدل شود؛ روایتِ فقدان، امیدهایِ ازدست‌رفته، تاب‌آوریِ خانواده‌ها، سوگ و تسلی، همدلی و یادبود جمعی.

پردۀ دوم: میناب؛ چگونه؟

مقدمه

• فاجعه ای هولناک با حملۀ ایالات متحده آمریکا به یکی از به ظاهر امن ترین فضاها، یعنی مدرسه، آن هم در زمان حضور کودکان رخ داده و با قربانی کردن ِ بی گناه ترین انسان ها، ۱۲۰ دانش آموز ۷ تا ۱۲ ساله و ۳۶ نفر دیگر، ضربه ای عمیق به روان جامعه زده است. قربانی شدن بچه ها، از بین رفتن رؤیاها و محروم شدن جامعه از امکان های آینده اش است. فضایی پراندوه و رنج آور در گوشه ای از شهر میناب شکل گرفته است. رد ِ این زخم تا سال ها باقی می ماند. سوگِ خانواده ها، دلتنگی ِ دوستان، دردِ مجروحان و هراس و واهمۀ شاهدان فاجعه آینده را به خطر می اندازد. اگر چه آینده هایی از بین رفته، اما هنوز زندگی و آینده هایی به جا مانده است.

 

• مزار ِ شهدا در فرهنگ ایران فقط محل دفن پیکرهای پاک نیست، بلکه فضایی برای یادآوری، زیارت، تأمل و تداوم حافظۀ جمعی جامعه محسوب می شود. این مکان ها به منزلۀ بخشی از هویت فرهنگی و معنوی شهرها، نقش مهمی در پیوند میان نسل ها و پاسداشت ارزش های انسانی و اخلاقی دارند. شرایط کنونی آرامستان با حضور همیشگی خانواده ها در کنار مزار فرزندانشان، برگزاری مراسم و آیین های جمعی، حضور مردم و شهروندان برای ادای احترام و همدلی و فعال بودن ایستگاه های پذیرایی و خدمات رسان در مناسبت ها، شخصیتی تازه پیدا کرده است. میناب هم پس از این فاجعه شهر دیگری شده است. در این میان، پرسش این است که مواجهۀ معماری با این تروما چگونه باید باشد و چه امکان هایی در مقابلش قرار دارد.

 

• فقدان قابل جبران نیست؛ اما کاهش رنج و تسلای بازماندگان و آسیب دیدگان شدنی است، بیزاری از جنایت و دادخواهی برای مظلومیت و طلب صلح ممکن است. برای یافتن پاسخ، این مسابقه برنامه ریزی شده است. موقعیت مزار شهدا، آنچه بر سر آن گذشته، آنچه در آن می گذرد و آنچه پیش روست، این مسابقه را به این سو هدایت کرد تا به جای طراحی نماد یا یادمان، تمام عرصۀ قطعه شهدا و بخش هایی از پیرامون آن را -که در فصل ۵ توضیح داده می شود- به منزلۀ عرصۀ مداخله یا محدودۀ طراحی در نظر بگیرد. پس موضوع مسابقه از طراحی یادمان به طراحی منظر و فضای یادمانی گلزار شهدای مدرسه میناب تغییر پیدا کرد. از این رو این مسابقه از معماران نمی خواهد فقط به طراحی یادمان بیندیشند. این مسابقه از آنان می خواهد بیندیشند معماری در برخورد با یکی از تلخ ترین تجربه های انسانی چه مسئولیتی بر عهده دارد. از شرکت کنندگان انتظار می رود با درک این رویکرد، راهکارهایی ارائه دهند که ضمن پاسداشت یاد قربانیان، پاسخگوی نیازهای امروز بازماندگان و ظرفیت های آیندۀ این مکان نیز باشد. برای رسیدن به مقصود مسابقه، چهارچوب و فرایندی پیش بینی شده است که در ادامه تشریح می شود.

• ۴- مضمون و موضوع مسابقه

• ۴-۱- معماری؛ فراتر از تسلی؛ برای صلح و زندگی

• • یادبود: پاسداشت حقیقتِ آنچه رخ داده و حفظ یاد شهدا برای نسل های آینده.
  • تسلی: فراهم آوردن فضایی برای حضور، سوگواری، درنگ و کاستن از رنج بازماندگان و آسیب دیدگان.
  • همدلی: تقویت پیوندهای انسانی و تبدیل رنج فردی به تجربه ای مشترک از همدردی، احترام و مسئولیت اجتماعی.
  • صلح و زندگی: گشودن افقی رو به آینده؛ گذار از سوگ به مسئولیت اخلاقی در محکوم کردن خشونت و ایستادگی در برابر آن، مطالبه گری فعال، پی گیری حقوقی، دادخواهی و تالش برای تکرارنشدن چنین جنایت هایی در آینده.

• ۴-۲- موضوع و مسئلۀ مسابقه

.

• • مکان: چگونه قطعۀ شهدا به منظری یادمانی تبدیل می شود و با محیط اطرافش، بافت و شهر یکپارچه می شود.
  • خانواده ها: چگونه پاسخ گوی نیازهای سوگواری، حضور و آرامش بخشی به آنها باشد.
  • جامعه: چگونه امکان همدلی، ادای احترام، بیزاری از جنایت و پیوند با شهر و مردم فراهم می شود.
  • آیین ها و رفتارها: چگونه ظرفیت مراسم، حضور مستمر در مناسبت ها، تحول آیین ها و پیام اصلی مسابقه در طی زمان پشتیبانی می شود و آیندۀ این مکان در شهر چگونه خواهد بود.

.

• • روایتگری انتزاعی: عبور از فرم های تکراری و رسیدن به زبانی معاصر و بین المللی برای بیان مفهوم شهادت، مظلومیت و بی گناهی.
  • پیوند با بستر: احترام به اقلیم، فرهنگ و هویت بومی شهر میناب و استان هرمزگان.
  • تعامل اجتماعی: تبدیل منظر یادمانی به «فضای شهری پویا» که امکان تأمل، گفتگو و حضور جمعی شهروندان و همدردی را فراهم کند.
  • آموزش و رویش: تأکید بر هویت «دانش آموزی» شهدا؛ منظر یادمانی باید تداوم بخش راه دانایی و مدرسه، ایستادگی و ظلم ستیزی باشد.
  • نفی خشونت و محکومیت جنایت علیه کودکان و غیرنظامیان: تلاش برای جذب وجدان های بیدار و هشیارکردن جامعه ملی و جهانی و روشن کردن ابعاد فاجعه برای جهانیان.

• ۴-۳- ملاحظات طراحی
  • حفظ شأن و قداست فضا: طراحی مجموعه باید با تأکید بر وقار، سادگی و احترام به مقام شهدا و تاکید بر معصومیت و مظلومیت شهدا انجام شود. با حفظ یکپارچگی گلزار و پرهیز از سلطه فرمی یادمان بر بستر، از اغراق های فرمی و تزئینات غیرضروری خودداری شود.
  • محوریت مزارهای شهدا: مزارهای شهدا به عنوان هستۀ مرکزی مجموعه در نظر گرفته شده و سازمان فضایی پروژه باید به گونه ای شکل گیرد که این بخش، محور اصلی ادراک و تجربه فضایی باشد.
  • خوانایی و نظم فضایی: سازمان فضایی مجموعه باید به گونه ای طراحی شود که مسیرهای دسترسی، حرکت و حضور زائران و بازدیدکنندگان به صورت روشن، منظم و قابل فهم سازماندهی شود.
  • پاسخ گویی به نیازهای آیینی و اجتماعی: مجموعه باید ضمن توجه به رابطۀ میان بازماندگان داغ دیده به ویژه والدین، امکان برگزاری مراسم رسمی، مناسبت های مذهبی و گردهمایی های عمومی را در کنار فراهم کردن فضای مناسب برای زیارت فردی و خلوت فراهم آورد.
  • توجه به شرایط اقلیمی: با توجه به اقلیم بیابانی گرم و مرطوب منطقه، استفاده از راهکارهای بهبود آسایش محیطی از جمله ایجاد سایه، تهویه طبیعی، استفاده از فضاهای نیمه باز و انتخاب مصالح متناسب با شرایط محیطی مورد تأکید است.
  • توجه به هویت بومی و فرهنگی: در طراحی مجموعه، توجه به عناصر و الگوهای معماری بومی جنوب ایران، بستر فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی هرمزگان و شهر میناب و بهره گیری از ظرفیت های فرهنگی و طبیعی و سنت های منطقه از اهمیت ویژه برخوردار است.
  • سازمان فضایی مجموعه: در طراحی مجموعه توجه به لایه های مختلف فضایی که در برنامه مسابقه تشریح شده است، مورد انتظار است.
  • تجربه فضایی و ادراکی: طرح پیشنهادی باید ضمن توجه به وجه یادمانی و نشانه ای، شرایطی را فراهم آورد که ورود به مجموعه با حس احترام و آرامش همراه باشد و حرکت در فضا به تدریج مخاطب را به سمت فضای اصلی مزار هدایت کند. در این تجربۀ فضایی، عناصر طبیعی همچون نور، سایه، باد و فضای سبز می توانند در شکل گیری کیفیت محیطی مجموعه نقش مؤثری ایفا کنند. در مجموع طرح باید تجربه ای عمیق و تاثیرگذار بر بازدیدکنندگان ایجاد کند و امکان تأمل فردی و سوگواری جمعی را فراهم آورد.
  • افق و چشم انداز پروژه: ارتباط مؤثر میان زمین (سایت) و بافت پیرامون و شهر. انتظار می رود طرح بتواند علاوه بر پاسخ گویی به نیازهای فعلی، قابلیت توسعه و تطبیق با نیازهای آینده را نیز داشته باشد. این مجموعه باید در بلندمدت به عنوان فضای شاخص فرهنگی و معنوی شناخته شده و به بخشی از هویت شهری شهر میناب تبدیل شود.
  • ملاحظات اجرایی: طرح باید با فناوری ها و مصالح قابل دسترس در منطقه قابل اجرا باشد.
  • ملاحظات بهره برداری: نگهداری آسان، دوام در برابر شرایط اقلیمی و امکان استفادۀ روزمره.

۵- زمین (سایت) و موقعیت آن

• • زمین (سایت) مسابقه بخشی از آرامستان اصلی میناب، بهشت زهرا (س)، است؛ شامل محل خاک سپاری شهدا و قسمتی از فضاهای اطراف. پس از خاک سپاری شهدا و به منظور تامین آسایش نسبی خانواده ها و مخاطبان، محدودۀ طراحی به طور موقت ساماندهی شده است که در عکس های زمین (سایت) این تغییرات مشخص است.
  • در ادامه ابتدا به شناخت مختصر میناب می پردازیم و سپس زمین (سایت) معرفی می شود. نقشه ها، عکس ها و اطلاعات تکمیلی در بخش اسناد مسابقه از پایگاه رسمی مسابقه قابل دریافت است.
  • موقعیت زمین (سایت): ۲۷.۱۳۹۰۵۰ , ۵۷.۰۶۵۷۱۹

• ۵-۱- بستر طراحی
  • منطقۀ میناب، در نزدیکی ساحل دریای عمان، از قدیمی ترین سکونتگاه های جنوب ایران است. بقایای آثار تاریخی در نزدیکی آن و اشاره های تاریخی در منابع مکتوب از جمله سفرنامۀ نئارخوس، یکی از سرداران اسکندر مقدونی، قدمت این شهر را دست کم تا حدود ۲۵۰۰ سال عقب می برد. از این شهر در منابع تاریخی با نام های مینو، مینا، هرمز، هارموز و آرموز نام برده شده است. قدیمی ترین نام آن در دوران هخامنشی، شهر اورگانا بوده است. جغرافی دانان مسلمان از این شهر و آبادی آن یاد کرده اند. در این دوره میناب یا «هرمز کهنه» بندری آباد بوده و صدها کشتی از سراسر دنیای آن زمان، به آنجا در رفت و آمد بوده اند. مارکوپولو، جهانگرد ونیزی، نیز در سال ۱۲۷۲ میلادی از آبادی و رونق این شهر یاد کرده است.

• • شهر میناب با جمعیت بیش از ۱۴۵۰۰۰ نفر، دومین شهر مهم استان هرمزگان پس از بندرعباس و در فاصلۀ حدودا ً ۱۰۴ کیلومتری آن واقع است. قرارگیری میناب در امتداد مسیر ساحلی دریای عمان از استان هرمزگان تا استان سیستان و بلوچستان و نیز اشراف به تنگۀ هرمز موجب اهمیت زیاد این شهر است. محدودیت های طبیعی در شرق و غرب شهر باعث شده است تا شهر به صورت خطی و به طول تقریبی ۲۰ کیلومتر گسترش یابد.

• • موقعیت آن در حاشیۀ خلیج فارس و دریای عمان، عرض جغرافیایی پایین و زاویه و مدت زمان تابش خورشید سبب شده است تا میناب دارای آب و هوای گرم و اغلب شرجی  باشد. با این حال، توده های هوایی با منشاء مدیترانه ای و اطلسی در فصل کوتاه زمستان به منطقه نفوذ می کنند و منطقه را متاثر می سازند. باد غالب از جهت جنوب تا جنوب غربی می وزد. بادهای محلی مهم شامل آتش باد (باد بسیار گرم تابستانی از سمت دریا)، باد نشی یا ناشی (بادهای ساحلی) و باد شمال (بهار و اواخر زمستان و مطبوع و دلنشین) هستند که هرکدام در فصول خاصی و با ویژگی های دمایی متفاوت ًبر منطقه اثر می گذارند. بارش ساالنه به طور میانگین حدود ۱۶۰ میلی متر است و عموما در ماه های آبان تا بهمن رخ می دهد و از فروردین تا مهر بارندگی اندک است. با وجود آب و هوای بیابانی گرم و مرطوب، به دلیل وجود رودخانه و قنات ها، میناب از گذشته به «گلستان جنوب» شهرت داشته است.

• • محدودۀ شهرستان میناب به دلیل همجواری با ساحل دریای عمان و تنگۀ هرمز و وجود تالاب ها و خورها از طبیعت بکر و زیبایی بهره مند است. قدمت شهر سبب شده است تا فرهنگی غنی و سنت هایی ریشه دار در آن پا بگیرد و حفظ شود. مراسم خواستگاری، حنابندان و عروسی از جمله آیین هایی است که همراه با پوشش های متنوع و رنگارنگ و موسیقی و رقص محلی برگزار می شود. عزاداری عاشورا و آیین های مرتبط با آن نظیر تعزیه، علم گردانی، شیر و کتل و شام غریبان از دیگر آداب پررونق میناب است. حصیر بافی، سفالگری و گلدوزی از مهم ترین صنایع دستی میناب به شمار می رود. این سنت ها و آداب و رسوم با گذشت زمان و تغییرات اجتماعی، هنوز هم در زندگی مردم میناب جایگاه ویژه ای دارد و به عنوان بخشی از هویت فرهنگی آنها محسوب می شود.

• ۵-۲- زمین (سایت) طراحی
  • آرامستان اصلی میناب با نام بهشت زهرا (س) در حاشیۀ غربی شهر میناب با وسعت ۵۳۰۰۰ مترمربع واقع شده؛ دسترسی به آن از طریق بلوار ساحلی و خیابان بهشت زهرا (س) امکان پذیر است. آرامستان دارای دو ورودی در ضلع شرقی و غربی است. ورودی غربی، ورودی اصلی بوده و در مجاورت آن ساختمان اداری و سردخانه واقع شده است. گلزار شهدای جنگ تحمیلی ایران و عراق نیز در همین آرامستان و به مساحت ۴۵۰ مترمربع قرار دارد. بر اساس طرح تفصیلی شهر میناب، همجوار با خیابان های پیرامون آرامستان کاربری مسکونی پیش بینی شده که قسمت هایی از آن احداث شده است.

• • ۸۰۰۰ مترمربع از آرامستان بهشت زهرا (س) میناب شامل ۲۰۰۰ مترمربع محدودۀ خاک سپاری شهدا، ۲۰۰۰ مترمربع زمین خالی چسبیده به آن و بخشی از مسیرهای داخلی همجوار برای طراحی در نظر گرفته شده است. افزون بر این، محدودۀ بیرونی و همجوار زمین نیز به صورت اختیاری می تواند به مثابه جزئی از عرصۀ مداخله با نظر طراحان لحاظ شود.

• ۶- برنامۀ طراحی و الزامات مسابقه

• ۶-۱- اجزای اصلی برنامه
  • اجزای اصلی برنامۀ طراحی شامل موارد زیر است و انتظار می رود که طراحان بر اساس مفاهیم و موضوع مسابقه به طور خلاقانه دست به طراحی آنها بزنند. همان طور که در بند ۵-۲ گفته شد، زمین مسابقه حدود ۸۰۰۰ مترمربع است و این اجزا باید در آن پیش بینی شوند. همچنین طراحان برای مداخله یا پیشنهاد طراحی در محدودۀ همجوار زمین مطابق نقشه های ارائه شده، آزاد هستند. تغییر و دخل و تصرف در موقعیت هیچ کدام از قبور و محل های دفن مجاز نیست، اما تغییر راه ها و مسیرها با رعایت برنامه و ملاحظات طراحی این فصل بلامانع است.

• • هستۀ مرکزی منظر (محدودۀ خاک سپاری و مزار شهدا): این بخش قلب مجموعه است و طراحی و ساماندهی، ارتقاء کیفی وخوانایی، افزایش آسایش محیطی و بهبود محیط برای حضور خانواده ها و مردم خواستۀ اصلی است.
  • فضای باز و مشترک برای برگزاری مراسم و تجمعات مردم: فضای باز و چندمنظوره و تجهیزشده با کیفیت مناسب منظرین برای حضور گروه های مردمی، برگزاری مراسم در مناسبت ها و ارتقاء ادراک فضایی.
  • فضای ورودی و لبۀ محدودۀ طراحی با شهر: طراحان می توانند در جدارۀ شرقی محدودۀ طراحی، فضای ورودی به مجموعه را طراحی کنند. با توجه به همجواری مجموعه با خیابان و بافت مسکونی، طراحی لبه و دیوارۀ آرامستان با شهر در پیوند با سایر اجزای طراحی توصیه می شود.
  • مسیرهای حرکتی و آستانه ها: مسیرهای حرکتی برای دسترسی پیاده مطلوب و گردش داخل محدوده و شکل گیری آستانه ها و گره های فضایی درون مجموعه و رسیدن به مزارها.
  • فضاهای مکث، نشستن و تأمل: محدوده هایی برای نشستن، فعالیت های گروهی کوچک، تعامل و گفت وگو، تأمل، کاهش رنج و آرامش بخشی.
  • نمایشگاه یا بنای فرهنگی: ساختمانی یک طبقه و حداکثر ۲۰۰ مترمربع برای برخی فعالیت های فرهنگی یا اجتماعی که نیاز به فضای مسقف یا محدود دارند.
  • فضای خدمات و پشتیبانی: بنایی محدود، یک طبقه و حداکثر ۱۰۰ مترمربع برای بخش های خدمات عمومی، سرویس بهداشتی و… .
  • یادمان یا عناصر و نشانه های معماری قابل ساخت: طراحی دست کم یک یادمان یا عنصر معماری قابل ساخت به منزلۀ نشانه، اگر چه مطابق موضوع مسابقه، تمامی منظر گلزار شهدا به عنوان یادمان در نظر گرفته شده است.
  • نحوۀ ارتباط میان محدودۀ طراحی با گلزارهای شهدای جنگ تحمیلی هشت ساله: در ضلع غربی محدوده و طراحی مفصل و پیوند پویا با آن.
  • دسترسی سواره اضطراری و مدیریت شده داخل محدودۀ طراحی.
  • منظر شب و نورپردازی: با توجه به اقلیم و گرمای هوا و زندگی شبانه، نورپردازی مناسب و توجه به منظر شب.

• ۶-۲- اجزای اختیاری
  • به دلیل اهمیت فضاهای همجوار محدودۀ طراحی و نحوۀ پیوند منظر یادمانی با بافت شهری پیرامونی، محدودۀ همجوار شامل قسمت هایی از ضلع شمالی و شرقی محدودۀ طراحی مشخص شده است. توصیه می شود شرکت کنندگان به صورت اختیاری طراحی این محدوده و پیوند با طرح منظر یادمانی را در نظر داشته باشند.
  • با توجه به ماهیت طراحی منظر و موضوع مسابقه، شرکت کنندگان می توانند عناصر محیطی نظیر آب نما، سایه سار، فضاهای باز کوچک چندمنظوره و… را در طراحی خود لحاظ کنند.
  • توصیه می شود به خاک سپاری جمعی از شهدا در آرامستان های دیگر و وجود مزار نمادین برای آنها در محدودۀ طراحی و اینکه این مجموعه منظر یادمانی برای همۀ شهدا است، توجه شود.
  • طراحان می توانند پیشنهادهایی برای طرح سنگ مزار شهدا یا تمایزبخشی به مزارهای نمادین ارائه کنند.
  • پیش بینی توقفگاه خودرو در بیرون از محدوده و تجهیز مسیر دسترسی مناسب توصیه می شود.
  • در جنگ اخیر، به جز شهدای دانش آموز میناب، متاسفانه دانش آموزان دیگری در شهرهای لامرد، تهران، قزوین و… به شهادت رسیدند. پیش بینی یادمانی برای تمامی بیش از ۲۸۰ شهید دانش آموز قابل تأمل است.

• ۷- نوع مسابقه

  • مسابقه از نظر نوع و دامنه شرکت کنندگان «آزاد» و «بین المللی» و به لحاظ نحوه داوری «یک مرحله ای» و «ناشناس» است.

• ۸- برگزارکننده

  • برگزارکننده: آستان قدس رضوی
  • با همکاری استانداری هرمزگان و شهرداری میناب
  • مجری مسابقه: سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر رضوی

• • برگزارکننده مسئولیت مدیریت مسابقه، انتشار اسناد رسمی، ثبت نام شرکت کنندگان، برقراری ارتباط با آنان، هماهنگی فرآیند داوری و انتشار نتایج مسابقه را بر عهده دارد.
  • برگزارکننده می تواند برای مدیریت، تبلیغات، بررسی های فنی و اطلاع رسانی مسابقه از همکاران، مشاوران، کارشناسان فنی، شرکای رسانه ای یا سایر ارائه دهندگان خدمات استفاده کند.
  • تمامـــی اطلاعیه ها مـــــربوط به مســـابقه از طریق پایگاه رسمی مســــابقه به نشـــــانی https://minabmemorial.ir منتشر می شود.
  • مکـــــاتبات رســــــمی از طــــــریق نشــــــانی پســــــت الکتـــرونیکی رســــــمی مســـابقه contact@minabmemorial.ir به نشانی اعلام شده توسط شـــرکت کنندگان هنگام ثبت نام ارسال خواهد شد.

• ۹- داوران

  • به ترتیب حروف الفبا

• • سید محمد بهشتی / معمار،ایران
    • عضو پیوسته فرهنگستان هنر جمهوری اسالمی ایران، صاحب نظر ممتاز در مطالعات تاریخ، تمدن، فرهنگ و معماری ایران، رئیس پیشین سازمان میراث فرهنگی ایران.
  • نادر تهرانی / معمار،ایرانی-آمریکایی
    • معمار و مؤسس دفتر NADAAA ، استاد و رئیس پیشین دانشکده معماری کوپر یونیون ( The Cooper Union) و رئیس پیشین گروه معماری مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)
  • مهدی حجت / معمار،ایران
    • بنیان گذار و رئیس پیشین سازمان میراث فرهنگی ایران، استاد دانشگاه تهران، عضو شورای عالی میراث فرهنگی ایران به عنوان خبره تاریخ و فرهنگ ایران، رئیس ایکوموس ایران (ICOMOS-Iran)
  • میشل روخکیند / معمار،مکزیک
    • معمار و بنیان گذار دفتر Rojkind Arquitectos ، شناخته شده در عرصه بین المللی برای پیونددهندۀ فرهنگ، جامعه و زندگی عمومی
  • احمد نادعلیان / هنرمند،ایران
    • هنرمند و فعال حوزه هنر محیطی، شناخته شده و چهرۀ بین المللی برای آثار محیطی و مکان محور در مناظر طبیعی، پژوهشگر تاریخ هنر ایران و جهان.
  • فرانسواز نِ تِپِه / معمار،فرانسه
    • معمار و بنیان گذار دفتر Françoise N’Thépé Architecture & Design شناخته شده برای پروژه معماری و طراحی شهری با توجه به زمینه های فرهنگی ، اجتماعی و محیط زیستی
  • محمدرضا نیکبخت / معمار،ایران
    • معمار و بنیان گذار شرکت مهندسان مشاور زندیگان، شناخته شده برای آثار معماری با رویکرد فرهنگی و تاریخی و دریافت کننده جوایز متعدد معماری.
• اعضای علی البدل:
  • شیوا آراسته / معمار،ایران
    • معمار و مؤسس پلسارپارت و پژوهشگر معماری زمینه گرا؛ دارای تجربه گسترده در مطالعات و طرح های احیا و بازآفرینی بافت های تاریخی، به ویژه شهرهای نوار ساحلی جنوب ایران.
  • علی سوداگران / معمار،ایران
    • بنیان گذار و معمار ارشد استودیو معماری استاک، شناخته شده برای معماری ِ پاسخگو به بستر، فعالیت و طراحی در بافت های واجد ارزش تاریخی جنوب ایران.

• ۱۰- معیارهای ارزیابی

  • تمامی آثار ارسالی را هیئت داورانی که از سوی برگزارکننده منصوب شده اند، ارزیابی خواهند کرد.
  • برگزارکننده ابتدا تمامی طرح های دریافت شده را از حیث انطباق با ضوابط و مقررات مسابقه بررسی اولیه می کند و گزارش آن را به هیئت داوران ارائه می دهد. سپس هیئت داوران مسابقه بر اساس مجموعه ای از معیارهای اعلام شده، طرح های حائز صلاحیت را ارزیابی می کنند.
  • مهم ترین معیارهای ارزیابی عبارت اند از:
    • خالقیت، نوآوری، قدرت اندیشه، شفافیت و انسجام ایدۀ طراحی؛
    • کیفیت ارتباط طرح با بستر پروژه و حساسیت نسبت به زمینۀ تاریخی و فرهنگی میناب؛
    • کیفیت فضایی و تجربۀ فضا؛
    • هویت و روایت ویژۀ طرح؛
    • پاسخ به برنامه و خواسته های مسابقه؛
    • تداوم شهری و منظر شامل مواردی مانند هم پیوندی با بافت اطراف، محالت و نظام حرکتی، دسترسی و فعالیت های شهر؛
    • بوم شناسی، پایداری و مسئولیت پذیری زیست محیطی؛
    • تحقق پذیری، قابلیت اجرا، سهولت و امکان ساخت؛
    • هیئت داوران همچنین می تواند ظرفیت توسعه و تکامل طرح پس از پایان مسابقه را نیز در ارزیابی مدنظر قرار دهد.

• ۱۱- جوایز

• در این مسابقه در مجموع ۵ طرح مشمول دریافت جایزه خواهند بود:
  • رتبۀ نخسـت: ۱۲ میـلیـارد ریال
  • رتبـــــــۀ دوم: ۶ میــلیـارد ریال
  • رتبۀ ســـــوم: ۳ میـلیـارد ریال
  • رتبۀ چهـــارم: ۲ میــلیـارد ریال
  • رتبۀ پنجــــم: 1.۵ میلیارد ریال
  • ۸ تقدیرنامه ویژه به ۸ طرح برتر به تشخیص هیئت داوران.

• • جایزه به شخص ثبت نام کننده یا نماینده گروه که هنگام ثبت نام معرفی شده است،پرداخت خواهد شد.
  • در صورت شرکت گروهی، برگزارکننده هیچ مسئولیتی در قبال نحوۀ تقسیم جایزه میان اعضای گروه ندارد.
  • هیئت داوران نمی تواند دو یا چند طرح را به صورت مشترک حائز رتبه معرفی کند.
  • پرداخت جوایز ممکن است منوط به احراز هویت برندگان و تکمیل اطلاعات مورد نیاز برای پرداخت باشد.
  • مبالغ فوق خالص پرداختی است. هرگونه مالیات یا تعهدات مالی مرتبط با دریافت مبلغ جایزه، بر عهدۀ دریافت کنندگان است و ممکن است بسته به کشور محل اقامت و مقررات مالیاتی حاکم، متفاوت باشد.

• ۱۲- نگاه میان رشته ای

  • همان طور که در «پردۀ اول: میناب؛ چرا؟» توضیح داده شد؛ این مسابقه بر این باور است که طراحی منظر و فضای یادمانی گلزار شهدای مدرسۀ میناب، صرفا ً مسئلۀ معماری یا منظر نیست، بلکه ابعاد انسانی، اجتماعی، فرهنگی، هنری، و روان شناختی نیز در آن مؤثر است. از این رو، پس از آنکه هیئت داوران آثار راه یافته به مرحلۀ نهایی را برگزیدند، برگزارکننده از جمعی از صاحب نظران حوزه هایی مانند هنر، سینما، ادبیات، علوم اجتماعی، روان شناسی، و سایر رشته های مرتبط دعوت خواهد کرد تا دیدگاه ها و ملاحظات تخصصی خود را دربارۀ آثار منتخب ارائه کنند.
  • این دیدگاه ها با هدف غنی تر شدن گفت وگوی حرفه ای و میان رشته ای دربارۀ آثار و کمک به درک ابعاد گوناگون طرح ها ارائه می شود و فقط جنبۀ مشورتی دارد. مسئولیت ارزیابی، تصمیم گیری و انتخاب برندگان، مطابق مقررات مسابقه، منحصرا ً بر عهدۀ هیئت داوران خواهد بود.

• ۱۳- زمان بندی مسابقه

.

• ۱۴- شرکت کنندگان مجاز در مسابقه

  • شرکت در مسابقه برای دانش آموختگان مقطع کارشناسی و بالاتر رشته های معماری، شهرسازی و گرایش های مرتبط، دفاتر حرفه ای معماری و شهرسازی و شرکت های مهندسان مشاور دارای صلاحیت مجاز است.
  • شرکت در مسابقه می تواند به صورت فردی یا گروهی انجام شود.
  • در صورت مشارکت گروهی، تعیین نماینده رسمی گروه الزامی است. نماینده رسمی گروه باید دانش آموختۀ یکی از رشته های معماری، شهرسازی یا گرایش های مرتبط در مقطع کارشناسی یا بالاتر باشد. نماینده رسمی گروه مسئول ثبت نام، دریافت و ارسال مکاتبات رسمی، بارگذاری مدارک و برقراری تمامی ارتباطات با برگزارکننده خواهد بود.
  • افرادی که شرایط لازم برای شرکت به صورت انفرادی را ندارند – از جمله دانشجویان معماری، شهرسازی و رشته های مرتبط، همچنین هنرمندان، طراحان و متخصصان دیگر رشته ها – می توانند و تشویق می شوند که در قالب گروه های میان رشته ای در مسابقه شرکت کنند. نماینده رسمی چنین گروه هایی باید دانش آموختۀ یکی از رشته های معماری، شهرسازی یا گرایش های مرتبط در مقطع کارشناسی یا بالاتر باشد.
  • با توجه به ابعاد فرهنگی، اجتماعی و انسانی این مسابقه، همکاری میان رشته ای قویا توصیه می شود.
  • هر شرکت کننده یا هر گروه تنها مجاز به ارائه یک طرح است.
  • تمامی اعضای گروه، در حکم هم مؤلفان طرح ارائه شده محسوب می شوند، مگر آنکه در توافقات داخلی گروه ترتیب دیگری مقرر شده باشد. برگزارکننده هیچ مسئولیتی در قبال توافقات داخلی اعضای گروه دربارۀ مالکیت اثر، مسئولیت ها یا نحوۀ تقسیم جوایز نخواهد داشت.
  • شرکت کنندگان موظف اند اطمینان حاصل کنند که هیچ گونه تعارض منافع بالفعل یا بالقوه میان آنان و اعضای هیئت داوران، برگزارکننده، مدیر مسابقه، مشاوران، دستیاران مدیر یا سایر اشخاص دخیل در فرآیند ارزیابی وجود ندارد.
  • مشارکتِ برگزارکننده، مدیر مسابقه، مشاوران و دستیاران مدیر، اعضای هیئت داوران و سایر اشخاص دخیل در برگزاری و ارزیابی مسابقه در مسابقه ممنوع است.
  • مشارکت ِ مؤسسه ها، شرکت ها یا دفاتر حرفه ای که هر یک از افراد فوق در آنها به عنوان شریک، عضو هیئت مدیره، سهام دار، مدیر عامل یا کارمند فعالیت دارند، در مسابقه مجاز نیست.
  • مشارکت افرادی که در زمان برگزاری مسابقه دارای همکاری حرفه ای مستمر، رابطۀ شغلی، مشارکت تجاری یا سایر روابطی هستند که می تواند استقلال و بی طرفی فرآیند داوری را مخدوش کند، همچنین اعضای خانوادۀ نزدیک هیئت داوران، برگزارکننده، مدیر مسابقه، مشاوران و دستیاران مدیر، در مسابقه مجاز نیست.

• ۱۵- ثبت نام

  • مسابقه آزاد و رایگان است؛ اما برای مشارکت در آن ثبت نام و دریافت شناسه یکتای اختصاصی ثبت نام ضروری است.
  • ثبـــت نام صـــرفا ً از طـــریق پایـــگاه اطـــلاع رسانی رســــــمی مســــــابقه به نشــــــانی https://minabmemorial.ir انجام می شود.
  • برای ثبت نام، شرکت کنندگان باید نوع مشارکت (فردی، گروهی یا حقوقی) را انتخاب و اطلاعات حقیقی/حقوقی را تکمیل نمایند.
  • به منظور حفظ امنیت کاربران، کلیۀ تاییدات به صورت دومرحله ای انجام می شود.
  • پس از تایید نشانی پست الکترونیک، شناسۀ یکتای چهاررقمی (۱۲۳۴#)به نشانی پست الکترونیک اعلام شده ارسال می شود. دریافت این شناسه به منزلۀ تکمیل و صحت ثبت نام است. مسئولیت صحت نشانی پست الکترونیک و همچنین بررسی صندوق ورودی و پوشه هرزنامه (اسپم) بر عهده شرکت کننده است.
  • با ثبت نام، شرکت کننده ضوابط و مقررات این مسابقه را که در دفترچه حاضر و پایگاه اطلاع رسانی درج شده است، می پذیرد.

• ۱۶- مدارک و اسناد راهنما

  • کلیۀ مدارک و مستندات رسمی مسابقه از طریق پایگاه اطلاع رسانی رسمی مسابقه قابل دریافت است و در اختیار شرکت کنندگان قرار خواهد گرفت.
  • این مدارک شامل شرح مسابقه، آیین نامه و مقررات مسابقه، نقشه های فنی، حدود و مرزهای زمین (سایت)، عکس و فیلم از محدودۀ طراحی (سایت)، دستورالعمل ارائه و تحویل آثار، سند پرسش های متداول و برخی اسناد و مدارک مرجع است.
  • به منظور شناخت بهتر شرکت کنندگان اطلاعاتی دربارۀ شهدای مدرسه میناب و روایت فاجعه در پایگاه اطلاع رسانی رسمی مسابقه درج شده است.
  • شرکت کنندگان باید این مدارک رسمی را به عنوان مرجع اصلی برای تهیه و توسعۀ طرح خود مورد استفاده قرار دهند.
  • رهنمودهای طراحی، عملکردی و اجرایی مندرج در شرح مسابقه و سایر مدارک رسمی باید رعایت شوند. هرگونه تصمیم متفاوت از این رهنمودها تنها در صورتی قابل قبول است که به صورت روشن توجیه شده و با اهداف مسابقه سازگار باشد.

• ۱۷- ارائه و ارسال آثار

.

• ۱-۱۷- مدارک مورد نیاز
• نقشه ها، ترسیمات و جزئیات فنی:
  • سایت پلان در مقیاس ۱:۵۰۰
  • پلان ها، برش ها و نماهای طرح در مقیاس ۱:۲۰۰
  • پلان، برش و نمای ساختمان ها در مقیاس ۱:۱۰۰
  • بزرگ نمایی بخش های خاص منظر به تشخیص شرکت کننده با جزئیات بیشتر در مقیاس ۱:۵۰ یا بزرگ تر
  • مصالح پیشنهادی و روش های ساخت
  • جزئیات و ایده های اجرائی
• نمایش های تحلیلی و فنی:
  • دیاگرام، اسکیس یا طرح های مفهومی برای بیان رویکرد طراحی، ایده و… .
  • آگزونومتریک برای بیان مفاهیم کلیدی یا روابط فضائی یا کیفیات تجربۀ فضا.
  • ایده های نورپردازی، منظرپردازی و طراحی آن.
  • هم پیوندی طرح با بافت و منظر شهری.
  • دسترسی ها و گردش های درونی.
• تجسم بصری و تصویرسازی
  • پرسپکتیو یا تصاویر سه بعدی به تشخیص شرکت کننده که گویا و معرف طرح و اجزای آن باشد.
  • بیانیه طرح به صورت فایل متنی و حداکثر ۳۰۰ کلمه مطابق قالب اعلام شده.
• ۲-۱۷- ساختار ارائۀ طرح شرکت کنندگان باید آثار خود را مطابق راهنمای زیر آماده و بارگذاری نمایند:
  • چهار برگه در قطع A۱ افقی (۸۴۱×۵۹۴ م م) در قالب یک فایل PDF با حداکثر حجم ۳۰ مگابایت با نام Minab_XXXX_Boards.PDF
  • یک برگه در قطع A۳ افقی (۴۲۰×۲۹۷ م م) به عنوان روجلد و شامل یک عکس/ تصویر سه بعدی از طرح در قالب PNG یا JPG با دقت تصویر ۳۰۰ و حداکثر حجم ۷ مگابایت و با نام Minab_XXXX_Cover.JPG/PNG
  • برگه A۴ متنی در قالب DOC مطابق قالب ارائه شده به عنوان بیانیه طرح با حداکثر ۳۰۰ کلمه و با نام Minab_XXXX_Text.DOC
  • برگۀ A۴ متنی در قالب PDF و مطابق الگوی اعلام شده برای معرفی همکاران طرح در صورت مشارکت گروهی یا حقوقی و با نام Minab_XXXX_Team.PDF
  • یک فایل شامل نقشه های فنی طرح در نرم افزار اتوکد نسخه ۲۰۱۸ برای بررسی فنی یا بزرگ نمایی احتمالی با نام Minab_XXXX_Drawing.DWG
  • XXXX شناسۀ اختصاصی هر شرکت کننده است که پس از ثبت نام اختصاص پیدا کرده است و در ایمیل تاییدیه ارسال شده است.
  • توصیه می شود پیش از ارسال از درستی و قابلیت بازشدن/خواندن کلیه فایل ها اطمینان حاصل شود.
  • تمامی مدارک و مستندات ارسالی باید به صورت دو زبانه فارسی/انگلیسی و یا فقط انگلیسی باشد.

• ۳-۱۷-نحوه ارسال آثار
  • برای شرکت در مسابقه، شرکت کنندگان باید در مهلت مقرر کلیۀ آثار خود را در داشبورد اختصاصی و مطابق روش اعلام شده بارگذاری کنند. ارسال آثار به صورت ناقص یا نامنطبق با روش اعلام شده و یا ارسال به روش های دیگر منجر به کنارگذاشتن شرکت کننده از فرایند ارزیابی و داوری می شود.
  • به منظور ارسال آثار برای هر کدام از شرکت کنندگان داشبورد اختصاصی فراهم شده است. در پایان مهلت ثبت نام، به نشانی پست الکترونیک اعلام شده همه ثبت کنندگان، ایمیلی حاوی پیوند (لینک) اختصاصی دسترسی به داشبورد اختصاصی ارسال می شود و بارگذاری آثار از آن طریق انجام خواهد شد. ضروری است شرکت کنندگان صندوق ورودی و پوشۀ هرزنامه (اسپم) را بررسی نمایند.
  • پیش از تایید قطعی و ارسال، کلیۀ مدارک و آثار می تواند آزادانه بارگذاری، حذف یا تغییر کند؛ اما پس از فشردن دکمۀ «تایید و ارسال» قابلیت تغییر یا حذف آثار غیرفعال شده، آثار ارسالی قطعی تلقی می شود. به شرکت کنندگان توصیه می شود تا قبل از «تایید و ارسال» کلیۀ آثار را از جنبۀ محتوایی و انطباق با مقررات مسابقه، کامل بودن و درستی فایل بررسی نمایند.
  • توصیه می شود تایید و ارسال آثار پیش از ساعات پایانی مهلت قانونی انجام شود.
  • توصیه می شود هر پروژه نام انتخابی و ویژه ای متناسب با طرح داشته باشد و در ارائۀ آثار درج شود.

• ۱۸- ناشناس بودن شرکت کنندگان و آثار

  • فرآیند ارزیابی مسابقه به صورت کاملا ناشناس انجام خواهد شد.
  • مدارک ارسالی نباید حاوی هیچ یک از موارد زیر باشد:
    • نام یا نام خانوادگی شرکت کننده؛
    • شناسۀ اختصاصی؛
    • لوگو یا نشان سازمانی؛
    • هرگونه اطلاعات یا ارجاع شخصی؛
    • نام دفتر معماری، شرکت یا دانشگاه؛
    • شناسه یا آدرس شبکه های اجتماعی؛
    • کد QR؛
    • واترمارک؛
    • یا هرگونه اطلاعاتی که بتواند هویت شرکت کننده یا اعضای تیم را آشکار کند.
  • هویت شرکت کنندگان تا پایان کامل فرآیند داوری از مدارک ارزیابی جدا نگه داشته خواهد شد.
  • شرکت کنندگان تا پیش از اعلام رسمی نتایج، مجاز به برقراری هیچ گونه ارتباط با اعضای هیئت داوران دربارۀ مسابقه نیستند.
  • شرکت کنندگان نباید پیش از اعلام رسمی نتیجۀ مسابقه، تمام یا بخشی از طرح خود را به هر شکل منتشر یا افشا کنند و یا در اختیار عموم قرار دهند.

• ۱۹- پرسش و پاسخ

  • در مدت زمان برگزاری مسابقه ممکن است پرسش هایی برای شرکت کنندگان به منظور توضیح پروژه یا جوانبی از موضوع ایجاد شود. شرکت کنندگان می توانند پرسش های خود درباره مسابقه را فقط از طریق پست الکترونیکی به نشانی contact@minabmemorial.ir در مهلت مقرر تا ۷ آبان ماه ۱۴۰۵ ارسال کنند.
  • پاسخ پرسش های ارسال شده، حداکثر ظرف سه روز از زمان دریافت، از طریق ایمیل برای شرکت کننده ارسال خواهد شد.
  • تمامی پرسش ها و پاسخ هایی که برای سایر شرکت کنندگان ممکن است مفید باشد، در قالب سند رسمی پرسش های متداول گردآوری و در پایگاه رسمی مسابقه منتشر می شود.
  • سند پرسش های متداول بخشی از مدارک رسمی مسابقه محسوب می شود و باید به عنوان مکمل و تفسیرکننده شرح مسابقه و مقررات مسابقه مورد استناد قرار گیرد.
  • برگزارکننده می تواند از پاسخ دادن به پرسش هایی که مبهم، نامرتبط، شخصی، تکراری یا خارج از موضوع مسابقه باشند، خودداری کند.
  • هیچ پاسخ خصوصی یا مکاتبه فردی، بر محتوای اسناد رسمی منتشرشده یا سند پرسش های متداول برتری یا اولویت نخواهد داشت.
  • هدف از این فرایند تضمین حق دسترسی برابر تمامی شرکت کنندگان به اطلاعات واحد است. به پرسش هایی که از راه های دیگر از جمله شبکه های اجتماعی دریافت شود، پاسخ داده نخواهد شد.

• ۲۰-آیین نامه و مقررات

• ۱-۲۰- مقررات پایه
  • آیین نامۀ جامع «برگزاری مسابقات طراحی معماری و شهرسازی» مصوب جلسۀ ۵۱۳ مورخ ۲۰ اسفند ۱۳۸۱ شورای عالی انقالب فرهنگی و مصوبه دستورالعمل اجرائی تشکیل دبیرخانۀ دائمی مسابقات معماری و شهرسازی مصوب ۳۱ فروردین ۱۳۹۴ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ناظر بر اجرای این مسابقه است.
  • این مقررات از زمان ثبت نام در پایگاه رسمی مسابقه آغاز شده و تا پایان فرآیند ارزیابی، اعلام نتایج پروژه های برگزیده و همچنین تمامی فعالیت های بعدی مرتبط با اطلاع رسانی، انتشار یا توسعه پروژه های مسابقه معتبر و الزم الاجرا خواهد بود.
  • هر شرکت کننده با ثبت نام در مسابقه، اعلام می کند که این مقررات، شرح مسابقه، الزامات تحویل آثار، برنامه زمان بندی، سیاست حفظ حریم خصوصی و تمامی اسناد رسمی منتشرشده مرتبط با مسابقه را مطالعه کرده، مفاد آنها را به طور کامل درک نموده و پذیرفته است.
  • این مسابقه به منزلۀ مناقصۀ عمومی یا واگذاری مستقیم خدمات مشاوره نیست. هرگونه توسعه یا اجرای احتمالی یکی از طرح های برگزیده، در مرحله ای مستقل و پس از پایان مسابقه، بر اساس فرایند جداگانه ای انجام خواهد شد.
• ۲-۲۰- زبان
  • تمامی مدارک و مستندات ارسالی باید به صورت دوزبانه فارسی/انگلیسی و یا فقط انگلیسی باشد.
• ۳-۲۰- بهره گیری از هوش واره (هوش مصنوعی)
  • بهره گیری از ابزارهای هوش مصنوعی برای پشتیبانی از پژوهش، تصویرسازی، سازمان دهی اطلاعات، تدوین متن و توسعه ایده های خلاقانه مجاز است: اما نباید جایگزین مسئولیت شرکت کننده در قبال ایده معماری، تصمیم های طراحی، تفسیر بستر پروژه و مالکیت فکری اثر شوند.
  • خروجی تولیدشده با کمک هوش مصنوعی به خودی خود پروژه معماری محسوب نمی شود.
  • به منظور تضمین شفافیت، مسئولیت پذیری مؤلف و عدالت در فرآیند ارزیابی؛ در صورت بهره گیری از هوش مصنوعی در طراحی یا ارائه پروژه، باید در اسناد ارائه شده ابزار هوش مصنوعی مورد استفاده و هدف و میزان استفاده اعلام شود.
  • در هر صورت مسئولیت کامل تمامی محتواهای تولیدشده یا کمک گرفته از هوش مصنوعی، همچنان بر عهده شرکت کننده خواهد بود.
• ۴-۲۰- امکان توسعۀ طرح و اجرا
  • برگزارکننده می تواند از میان طرح های برتر، با اولویت طرح برنده، یک پروژه را برای توسعه، تکمیل و تهیۀ اسناد و نقشه های اجرایی انتخاب و برای این منظور قرارداد مستقلی با شرح خدمات، حدود مسئولیت ها، برنامۀ زمانی و حق الزحمه مورد توافق طرفین منعقد کند.
  • این امکان، به هیچ وجه به معنای ایجاد حق خودکار برای برنده/برندگان برای دریافت قرارداد طراحی، قرارداد اجرا یا هرگونه حق الزحمه ای فراتر از جایزه مسابقه نیست.
  • در صورتی که طراح منتخب توانایی فنی تکمیل طرح و تهیۀ اسناد و نقشه های اجرائی را نداشته باشد؛ برگزارکننده می تواند با انعقاد قرارداد با شرکت مشاور واجد صلاحیت، با توافق طراح منتخب و برگزارکننده، طرح را تکمیل و نقشه های اجرائی را تهیه نماید.
  • برگزارکننده می تواند با رعایت حقوق مادی و معنوی صاحبان آثار و در چهارچوب توافق های لازم، از راهکارها یا پیشنهادهای ارزشمند سایر طرح ها در فرآیند توسعه و تکمیل پروژه بهره گیری کند.
  • اجرای نهایی هر پروژه، منوط به فراهم بودن شرایط فنی، اقتصادی، اداری، حقوقی و اجرائی خواهد بود.
• ۵-۲۰- مالکیت مادی و معنوی آثار
  • مالکیت مادی و معنوی تمامی طرح های ارائه شده، مگر آنکه به موجب توافق کتبی ترتیب دیگری مقرر شده باشد، متعلق به شرکت کنندگان خواهد بود.
  • شرکت کنندگان با حضور در مسابقه اعلام می کنند که مؤلف یا هم مؤلف تمامی مدارک و آثار ارائه شده هستند.
  • شرکت کنندگان تضمین می کنند که طرح ارائه شده هیچ گونه حقوق مالکیت مادی و معنوی، حریم خصوصی یا سایر حقوق اشخاص ثالث را نقِض نمی کند.
  • مسئولیت اخذ تمامی مجوزهای لازم برای استفاده از تصاویر، متون، نقشه ها، ترسیمات، منابع پژوهشی، مجموعه داده ها، محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی و هرگونه محتوای دیگری که در مدارک ارسالی مورد استفاده قرار گرفته است، بر عهده شرکت کننده خواهد بود.
  • برگزارکننده هیچ گونه مسئولیتی در قبال دعاوی، اختلافات یا خسارات ناشی از استفاده غیرمجاز شرکت کنندگان از آثار یا محتوای متعلق به اشخاص ثالث نخواهد داشت.
  • در صورت مشارکت گروهی، تمامی اعضای گروه به طور مشترک و تضامنی مسئول اصالت، مشروعیت و قانونی بودن طرح ارائه شده خواهند بود.
  • شرکت کنندگان با پذیرش این مقررات به برگزارکننده اجازه می دهند تا از آثار ارائه شده در برگزاری نمایشگاه ها، چاپ و انتشار حقیقی و مجازی آثار، ارائه در جشنواره ها و رویدادها با ذکر نام صاحبان اثر استفاده کند.
• ۶-۲۰- موارد حذف طرح از فرایند ارزیابی
  • در صورت وقوع هر یک از موارد زیر با گزارش مدیر مسابقه و تصمیم هیئت داوران شرکت کننده از فرایند ارزیابی کنار گذاشته می شود:
    • الف) ارسال طرح پس از پایان مهلت مقرر؛
    • ب) ناقص بودن مدارک ارسالی؛
    • پ) ناخوانا، آسیب دیده یا غیرقابل دسترس بودن فایل ها؛
    • ت) ارسال مدارک در قالبی غیر از قالب های تعیین شده؛
    • ث) تهیه مدارک به زبانی غیر از مقررات بند ۲۰-۲؛
    • ج) نقِض اصل ناشناس بودن مطابق مادۀ ۱۸؛
    • چ) تلاش برای برقراری ارتباط یا اعمال نفوذ بر اعضای هیئت داوران؛
    • ح) وجود تعارض منافع با اعضای هیئت داوران یا برگزارکننده؛
    • خ) انتشار یا افشای عمومی طرح پیش از اعلام رسمی برندگان؛
    • د) ارائۀ آثار غیر اصیل یا آثاری که حقوق اشخاص ثالث را نقِض می کند؛
    • ذ) ارائۀ اطلاعات نادرست یا گمراه کننده هنگام ثبت نام؛
    • ر) ارائۀ محتوای توهین آمیز، تبعیِض آمیز، نامناسب یا مغایر قانون؛
    • ز) عدم رعایت مفاد شرح مسابقه، این مقررات یا دستورالعمل رسمی تحویل آثار.
  • برگزارکننده این حق را برای خود محفوظ می دارد که در هر مرحله از مسابقه، در صورت احراز تخلف از مقررات، با گزارش مدیر مسابقه و تصمیم هیئت داوران شرکت کننده را از فرایند ارزیابی حذف کند.
• ۷-۲۰- داوری و ارزیابی آثار
  • تصمیمات هیئت داوران در خصوص ارزیابی و رتبه بندی آثار قطعی و غیرقابل اعتراض است.
  • در صورت ارائۀ گزارش یا ادعای مستند مبنی بر نقِض مقررات مسابقه، سرقت علمی، تعارض منافع، یا وقوع خطای مؤثر در فرایند اجرایی، برگزارکننده موظف به بررسی موضوع است. این اعتراض صرفا ً به صورت مکتوب و از طریق نشانی رسمی پست الکترونیکی دبیرخانه مسابقه، همراه با مستندات مربوطه حداکثر تا ۷ روز تقویمی پس از اعلام رسمی نتایج قابل دریافت و بررسی است.
  • در صورت احراز وقوع تخلف یا خطای مؤثر بر سلامت مسابقه، برگزارکننده اقدامات مقتضی را مقررات مسابقه انجام خواهد داد. در نهایت موضوع برای اتخاذ تصمیم به هیئت داوران ارجاع خواهد شد و رأی هیئت داوران قطعی خواهد بود.
• ۸-۲۰- اصلاح، تعلیق یا لغو مسابقه
  • برگزارکننده متعهد به اجرای مسابقه مطابق تقویم زمان بندی اعلام شده است.
  • تقویم زمان بندی تغییر نمی کند؛ مگر به دلیل وقوع قوۀ قهریه (فورس ماژور)، شرایط ویژۀ ملی یا بین المللی، بروز مشکالت فنی جدی، موانع قانونی یا هر وضعیت دیگری که ادامه صحیح مسابقه را غیرممکن سازد. در این صورت با پیشنهاد مدیر مسابقه و با تأیید هیئت داوران و تصویب برگزارکننده، مسابقه ممکن است تعلیق شده، به تعویق افتاده یا لغو گردد. این امر مطابق بند ۵ مادۀ ۸ از طریق پایگاه رسمی مسابقه به نشانی https://minabmemorial.ir و سایر مجاری رسمی اطلاع رسانی خواهد شد.
  • برگزارکننده مسئولیتی در قبال هزینه های انجام شدۀ شرکت کنندگان یا خسارات مستقیم و غیرمستقیم ناشی از تعویق، تعلیق یا لغو مسابقه نخواهد داشت.
• ۹-۲۰- حریم خصوصی
  • اطلاعات شخصی شرکت کنندگان صرفا ً برای اهدافی نظیر ثبت نام، اداره مسابقه، ارتباط باشرکت کنندگان، فرآیند داوری، اعطای جوایز، انتشار نتایج و سایر امور ضروری مرتبط با مدیریت مسابقه پردازش شده، مورد استفاده قرار می گیرد.
  • برگزارکننده متعهد به حفظ تمامی اطلاعات شخصی مطابق با سیاست حفظ حریم خصوصی رایج است.

• ۲۱-دبیرخانه

  • مدیر مسابقه: سعید مهرپویا
  • مشاوران مسابقه: مریم عرب احمدی، علیرضا اورعی
  • دستیاران: محمد انصاری، میلاد مومنی مقدم
  • طراح نشان: مرجان جلالی
  • صفحه آرائی: مرجان جلالی، امین کوثری
  • نشانی دبیرخانه: ایران، مشهد، خیابان شهید اندرزگو، باب الجواد (ع)
  • تلفن دبیرخانه: 31305109-۵۱-۰۰۹۸
  • نشانی پست الکترونیک: contact@minabmemorial.ir
  • ساعات کاری دبیرخانه: شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۸ تا ۱۳ (به وقت ایران)
  • فعالیت دبیرخانه دو ماه پس از معرفی آثار و پرداخت جوایز به پایان می رسد.

• ۲۲-پس از مسابقه

  • مسابقۀ طراحی منظر و فضای یادمانی گلزار شهدای مدرسه میناب بیش از آنکه کنشی مشابه دیگر مسابقه های معماری مرسوم و رویدادی صرفًا ً حرفه ای باشد، تعهدی اخلاقی است برای برگزارکننده، گروه اجرائی، هیئت داوران و شرکت کنندگان تا با کمک تخصص یا توانایی حرفه ای شان و زنده نگهداشتن یاد شهدای این فاجعه و مظلومیت و بی گناهی آنها، قدمی در راه کاهش رنج داغ دیدگان و تسلای آنها بردارند و با حساس کردن جامعه و ایجاد همدلی و ایستادگی، واکنشی در برابر تکرار چنین جنایت هایی باشد.

• • این مسابقه بخشی از مجموعه اقداماتی است که تقریبا ً از ۴۰ روز پس از فاجعه آغاز شده و تا سالگرد این واقعه ادامه خواهد یافت. از این رو، انجام مسابقه پایان مسیر نیست، بلکه آغاز فرایندی است که از یادآوری و گفت وگو آغاز می شود و تا تحقق این یادمان ادامه می یابد. برگزارکننده پس از پایان مسابقه، در نظر دارد فرایند توسعه و تکمیل طرح را با یکی از تیم های برگزیده ادامه دهد و در صورت فراهم بودن شرایط فنی، اجرایی، حقوقی، مدیریتی و اقتصادی، زمینۀ اجرای آن را فراهم سازد.

• • با این حال، دستاوردهای این مسابقه تنها به اجرای یک پروژه محدود نخواهد شد. ارزش ماندگار این مسابقه در اندیشه ها، روایت ها و پاسخ های خلاقانه ای نهفته است که معماران و طراحان از سراسر جهان در مواجهه با این فاجعه انسانی ارائه می کنند. برگزارکننده خود را متعهد می داند که نتایج علمی، حرفه ای، و فرهنگی این رویداد و مستندات مسابقه را به منزلۀ بخشی از میراث این پروژه حفظ و بایگانی کند تا در آینده نیز در دسترس پژوهش، آموزش و گفت وگوهای حرفه ای باقی بمانند.

• • از این رو، برنامه ریزی شده است تا طرح های برگزیده و راه یافته به مرحله نهایی همراه با بیانیۀ هیئت داوران و روایت فرایند مسابقه در قالب کتاب رسمی منتشر شود. همچنین نمایشگاه هایی از آثار برگزیده و منتخب برگزار خواهد شد تا امکان گفت وگو و مشارکت عمومی پیرامون موضوعات یادبود، معماری، صلح و زندگی فراهم شود. علاوه بر این، نتایج مسابقه از طریق رسانه های تخصصی، پایگاه رسمی مسابقه، و سایر بسترهای حرفه ای در سطح ملی و بین المللی معرفی و منتشر خواهد شد تا اندیشه ها و ایده های شکل گرفته در این رقابت، فراتر از مرزهای جغرافیایی در دسترس جامعۀ معماری، شهرسازی، و عموم علاقه مندان قرار گیرد.

شبکه های اجتماعی سایت مسابقات معماری و شهرسازی Archicomp.ir

• • بله
  • ایتا
  • تلگرام
  • اینستاگرام
  • فیسبوک